سد وشمگیر همچنان کارایی دارد

به گزارش خبرنگار سایت خبری نقل نو، ایرج حیدریان، در گفت‌وگو با خبرنگاران در گرگان با اشاره به نقش مهم و تاریخی سد وشمگیر در کنترل و مهار سیلاب‌های گرگان رود، اظهار کرد: با وجود گذشت بیش از پنج دهه از زمان بهره‌برداری این سد و کاهش محسوس حجم مفید مخزن آن، این سازه آبی همچنان یکی از محورهای اصلی مدیریت منابع آب و کنترل سیلاب در شمال کشور به شمار می‌رود.

وی تصریح کرد: هدف اصلی از احداث سد وشمگیر از ابتدا مهار و کنترل سیلاب‌های گرگان رود و کاهش خسارات ناشی از آن در دشت‌های پایین‌دست بوده است؛ اما به‌مرور زمان و با انباشت رسوبات، ظرفیت ذخیره آب این سد به طور قابل‌توجهی کاهش یافت و نقش آن در کنترل سیلاب نیز محدودتر شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان افزود: در پاسخ به این چالش و باهدف ارتقای کارایی سد و استفاده بهینه از پتانسیل‌های موجود، شرکت آب منطقه‌ای با ابتکاری طرح احداث مخازن جانبی را در مجاورت سد وشمگیر اجرا کرد و بر اساس این طرح، در زمان وقوع سیلاب‌های شدید، قسمتی از جریان سیل گرگان رود به‌سوی این مخازن هدایت می‌شود تا ضمن کاهش پیک جریان سیلاب، امکان ذخیره و استفاده بهینه از آب فراهم شود.

وی ادامه داد: اجرای این ایده باعث شده است که کارکرد اصلی سد وشمگیر در کنترل سیلاب حفظ و تقویت شود؛ به‌گونه‌ای که هم‌زمان با بهره‌برداری از مخزن اصلی سد، مخازن جانبی نیز در مدیریت سیلاب‌های اخیر نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرده‌اند.

حیدریان گفت: در واقع، با این اقدام نوآورانه، افت بهره‌وری سد به طور مؤثری جبران شده و سد وشمگیر دوباره به‌صورت فعال در خط مقدم مدیریت سیلاب‌های گرگان رود قرار گرفته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان با اشاره به مشکلات فنی روش‌های رایج رسوب‌زدایی مخازن سدها، بیان کرد: در شرایطی که راهکارهای موجود برای افزایش عمر مفید سدها اثربخشی محدودی دارند، استفاده از ایده‌های خلاقانه‌ای چون هدایت و ذخیره سیلاب در مخازن جنبی می‌تواند به‌عنوان الگویی ملی برای احیای کارایی سدهای قدیمی کشور مطرح شود.

وی با تأکید بر اینکه تهدید سیل به فرصتی ارزشمند برای توسعه و پایداری منابع آب تبدیل شده است، ابراز کرد: از رهگذر این طرح، نه‌تنها از خسارات ناشی از سیلاب‌های سهمگین گرگان رود کاسته شده، بلکه حجم قابل‌توجهی از آب نیز برای مصارف کشاورزی و تغذیه سفره‌های زیرزمینی در منطقه ذخیره می‌شود و این دستاورد، نشان‌دهنده توان و تخصص مهندسان ایرانی در انطباق با چالش‌های اقلیمی و مدیریت هوشمند منابع آب است.

حیدریان یادآور شد: با بهره‌گیری از تجربه موفق سد وشمگیر، سیاست‌های جدیدی برای بازآفرینی نقش سدهای کشور تدوین شده و اصلاح الگوهای مدیریت منابع آب سدها در دستور کار قرار گیرد تا هم‌زمان با حفاظت از مردم در برابر خطر سیلاب‌ها، فرصت‌های جدیدی برای توسعه پایدار مناطق پایین‌دست فراهم شود.